Alt Metin Örnekleri ve SEO Resim Optimizasyonu: WebP, AVIF ve Yapay Zeka

İçindekiler

Alt metin (alt text) nedir?
Alt metin neden önemlidir?
İyi alt metin nasıl yazılır? 6 kural
Dosya adı: IMG_0023.jpg yerine anlamlı isim
Hangi formatı kullanmalı? JPEG, PNG, WebP, AVIF
Görsel hızı: boyut, lazy loading ve CLS
Yapay zekayla alt metin yazmak
Yapay zeka aramaları (AI Overviews, AI Mode, ChatGPT) açısından görseller
WordPress ve HTML'de alt metin nasıl eklenir?
Görsel SEO kontrol listesi
Sonuç

Alt metin (alternatif metin), bir görselin ne gösterdiğini yazıyla anlatan HTML özelliğidir. Ekran okuyucu kullananlar görseli bu metin sayesinde "duyar", görsel yüklenemediğinde yerinde bu metin görünür ve Google görselin konusunu anlarken bu metni kullanır. Google, görsel meta verileri içinde en önemli özelliğin alt metin olduğunu söylüyor. İyi bir alt metin kısa, doğru ve sayfanın konusuyla uyumlu olur.

Bu yazıyı ilk olarak 2021'de yayımlamıştım. O günden bu yana Google, AVIF formatını desteklemeye başladı, görsel SEO belgesini birkaç kez güncelledi ve yapay zeka araçları alt metin yazmayı kolaylaştırdı. Aşağıda alt metin örneklerini, dosya formatı seçimini ve görsel hızını bu güncel bilgilerle anlatıyorum.

Alt metin (alt text) nedir?

Alt metin, HTML'deki <img> etiketinin alt özelliğine yazılan açıklamadır:

Reklam

<img src="/gorseller/cilekli-kek.jpg" alt="Üstü çilekle süslenmiş çikolatalı kek">

Bu metin sayfada normalde görünmez. Görsel yüklenemediğinde, yavaş bağlantılarda veya ekran okuyucu kullanıldığında devreye girer. Görsel bir bağlantı ise alt metin, o bağlantının metni gibi işlev görür.

Alt metin neden önemlidir?

Erişilebilirlik: Görme engelli kullanıcılar görselin içeriğini alt metinden öğrenir. Alt metnin asıl amacı budur.
Google Görseller: Google, görselin konusunu anlamak için alt metni, görselin yakınındaki metni, başlığı ve görsel açıklamasını birlikte kullanır.
Web araması: Alt metin sayfanın içeriğinin bir parçası sayılır ve sayfanın konusunu destekler.
Yapay zeka aramaları: Google, üretken yapay zeka özelliklerinin yanıtlara ilgili görselleri de getirebildiğini ve görsel SEO kurallarını uygulayan sitelerin bu özellikler için de zaten optimizasyon yapmış olduğunu belirtiyor.

İyi alt metin nasıl yazılır? 6 kural

1. Görseli doğru ve bağlamına göre anlatın

Görseli göremeyen birine telefonda anlatıyormuş gibi yazın. Aynı görsel farklı sayfalarda farklı anlatılabilir: Bir yemek tarifinde "üstü çilekle süslenmiş çikolatalı kek" yeterliyken, bir pastane menüsünde ürünün adını da yazmak gerekir.

2. Anahtar kelimeyi doğal kullanın, doldurmayın

Google'ın kendi örneği bu konuyu çok iyi özetliyor. Aşağıda aynı örneği, yukarıdaki köpek görseli üzerinden Türkçeleştirdim:

Kötü (alt metin yok): <img src="kopek.jpg">
Kötü (anahtar kelime doldurma): alt="köpek köpek yavrusu köpek maması ucuz köpek maması köpek eğitimi"
Daha iyi: alt="köpek"
En iyi: alt="top kovalayan beagle köpek"

Eski SEO yazılarında sık geçen "LSI anahtar kelimeleri" kullanma önerisini bu sürümden çıkardım. Google, alt metinde bilgi veren ve anahtar kelimeyi uygun şekilde kullanan bir açıklama istiyor; eş anlamlı kelime listeleri değil.

3. Uzunluğu sayıyla değil, anlamla ölçün

"Alt metin en fazla 125 karakter olmalı" kuralını çok duyarsınız. Bu Google'ın veya W3C'nin koyduğu bir sınır değil. Pratik ölçü şu: Görseli anlatmaya yetecek kadar, okurken yormayacak kadar. Bir grafik veya infografik gibi uzun açıklama gerektiren görsellerde kısa bir alt metin yazın, ayrıntıyı görselin altındaki metinde verin.

4. "Resim", "fotoğraf" demeyin

Ekran okuyucular zaten bunun bir görsel olduğunu söyler. "Fotoğrafı" diye başlamak yerine doğrudan görselin içeriğini yazın. Görselin türü önemliyse (ekran görüntüsü, grafik, logo) bunu belirtmek ise faydalıdır.

5. Süs görsellerinde alt özelliğini boş bırakın

Bu yazının 2021 sürümünde "logolar ve arka plan resimleri dahil tüm görsellere alt metin ekleyin" diye yazmıştım. Bu öneri eksikti. W3C'nin alt metin karar ağacına göre:

Bilgi veren görsel: İçeriği anlatan bir alt metin yazın.
Bağlantı veya düğme olan görsel: Görselin neye benzediğini değil, tıklayınca ne olacağını yazın (ör. logo için "SEOWPClub ana sayfa").
Yazı içeren görsel: Görseldeki yazıyı alt metne aynen yazın.
Sadece süs amaçlı görsel: alt="" kullanın. Ekran okuyucu bu görseli atlar.

CSS ile eklenen arka plan görsellerine zaten alt metin eklenemez. Google da CSS görsellerini dizine eklemiyor. Görselin aramada bulunmasını istiyorsanız onu <img> etiketiyle ekleyin.

6. Görseli konuyla ilgili metnin yanına koyun

Google, görselin konusunu yalnızca alt metinden değil, sayfadaki metinden, görsel açıklamasından (figcaption) ve sayfa başlığından da çıkarıyor. Görseli anlattığı paragrafın yakınına koymak alt metin kadar önemlidir.

Dosya adı: IMG_0023.jpg yerine anlamlı isim

Google kısa ve açıklayıcı dosya adlarını öneriyor. IMG00023.JPG, resim1.jpg gibi isimler hiçbir şey anlatmaz. cilekli-cikolatali-kek.jpg gibi küçük harfli, kelimeleri tire ile ayrılmış ve Türkçe karakter içermeyen bir ad kullanın. Dosya uzantısı da gerçek dosya türüyle aynı olmalı.

Reklam

Hangi formatı kullanmalı? JPEG, PNG, WebP, AVIF

Google Arama şu formatlardaki görselleri destekliyor: BMP, GIF, JPEG, PNG, WebP, SVG ve AVIF. AVIF desteği Ağustos 2024'te eklendi.

Fotoğraflar için: WebP veya AVIF. İkisi de JPEG'e göre genelde daha küçük dosya üretir. Hangisinin daha iyi sonuç verdiğini kendi görsellerinizle test edin.
Logo, ikon, basit çizim: SVG. Satır içi SVG kullanıyorsanız açıklamayı <title> öğesiyle verin.
Saydamlık gereken ekran görüntüleri: PNG veya WebP.
JPEG XL: Google'dan John Mueller, Ekim 2026'da JPEG XL'in Google Görseller ve Discover önizlemelerinde şu an desteklenmediğini söyledi. Kullanmak isterseniz <picture> etiketiyle standart bir <img> yedeği verin.

Yeni formatları eski tarayıcılarla uyumlu sunmanın en temiz yolu <picture> etiketidir:

<picture>
  <source srcset="kek.avif" type="image/avif">
  <source srcset="kek.webp" type="image/webp">
  <img src="kek.jpg" alt="Üstü çilekle süslenmiş çikolatalı kek" width="800" height="600">
</picture>

Google, <picture> içindeki <img> etiketinin src özelliğinden görseli bulabiliyor ve her zaman bir src yedeği verilmesini öneriyor. Alt metni yalnızca <img> etiketine yazmanız yeterli.

Görsel hızı: boyut, lazy loading ve CLS

Google'ın belirttiği gibi görseller çoğu zaman sayfa boyutunun en büyük kısmını oluşturur. Hız için şunlara dikkat edin:

Doğru boyutta sunun. 400 piksel genişliğinde gösterilecek bir görsel için 4000 piksellik dosya yüklemeyin. Farklı ekranlar için srcset ve sizes kullanın.
Genişlik ve yükseklik yazın. width ve height değerleri, görsel yüklenirken sayfanın kaymasını (CLS) önler.
Lazy loading'i doğru kullanın. Ekranın altında kalan görsellere loading="lazy" ekleyin, ama sayfanın en üstündeki ana görsele eklemeyin. Ana görselin geç yüklenmesi, sayfanın görünür hâle gelme süresini (LCP) uzatır.
Ölçün. PageSpeed Insights ile hangi görselin yavaşlattığını görün.

2021 sürümünde "lazy loading kullanıyorsanız alt metin zorunludur" diye bir başlık vardı. Alt metin her durumda gereklidir; lazy loading'in SEO açısından asıl kuralı, görsellerin sayfayı kaydırmadan veya tıklamadan da HTML'de bulunabilir olmasıdır. Tarayıcının yerel loading="lazy" özelliği bu açıdan güvenlidir.

Yapay zekayla alt metin yazmak

Bugün WordPress eklentileri, görsel düzenleme araçları ve ChatGPT, Gemini, Claude gibi asistanlar bir görselden saniyeler içinde alt metin önerisi üretebiliyor. Yüzlerce eski görseli olan siteler için bu büyük kolaylık. Ama otomatik yayınlamadan önce şunları bilin:

Yapay zeka bağlamı bilmez. "Mavi gömlekli bir adam sunum yapıyor" doğru bir tarif olabilir, ama sayfanız için doğru alt metin "SEOWPClub eğitiminde Search Console raporunu anlatan eğitmen" olabilir.
Hatalı tarif yapabilir. Ürün modelini, yazıyı, grafik değerlerini yanlış okuyabilir. Her öneriyi görselle karşılaştırın.
Süs görsellerine de metin yazar. Araçlar her görsele açıklama üretme eğilimindedir. Süs görsellerinde alt="" bırakmak sizin kararınızdır.
Toplu ve aynı kalıpta metin üretmeyin. 500 görselin hepsine "SEO eğitimi görseli" yazmak hem erişilebilirliğe hem SEO'ya zarar verir.

Verimli bir yöntem: Yapay zekaya görseli ve görselin bulunduğu paragrafı birlikte verin, "Bu görsel için bu sayfaya uygun, tek cümlelik Türkçe alt metin yaz; görselde olmayan bir şey ekleme" deyin. Sonra her öneriyi okuyup onaylayın.

Yapay zeka aramaları (AI Overviews, AI Mode, ChatGPT) açısından görseller

Google'ın Temmuz 2026'da güncellediği üretken yapay zeka rehberine göre AI Overviews ve AI Mode, yanıtlara ilgili görselleri ve videoları da getirebiliyor. Bu, sitenize normal linkler dışında görünme fırsatı veriyor. Google'ın mesajı net: Görsel SEO kurallarını zaten uyguluyorsanız, yapay zeka araması için de optimizasyon yapmış olursunuz. Bunun için ayrı bir işaretleme gerekmiyor.

Pratikte bu şu demek: Özgün görseller (kendi ekran görüntüleriniz, kendi fotoğraflarınız, kendi grafikleriniz), stok görsellere göre daha fazla değer taşır. Doğru alt metin ve görselin yanındaki açıklayıcı metin, sistemlerin görseli doğru soruyla eşleştirmesini kolaylaştırır. Yapay zeka yanıtlarında görünmenin genel çerçevesi için AI SEO rehberime bakabilirsiniz.

WordPress ve HTML'de alt metin nasıl eklenir?

HTML'de: <img> etiketine alt="..." özelliğini ekleyin.

WordPress'te: Medya Kütüphanesi'nde görseli açıp "Alternatif metin" alanını doldurun veya blok düzenleyicide görsel bloğunu seçip sağ paneldeki alt metin alanını kullanın. Medya Kütüphanesi'ne yazılan alt metin, görseli sonradan eklediğiniz yazılara varsayılan olarak gelir; daha önce eklenmiş görselleri ise tek tek kontrol etmeniz gerekir.

WordPress'teki resimlere alternatif metin ekleyin

Görsel SEO kontrol listesi

Bilgi veren her görselde doğru ve bağlama uygun bir alt metin var.
Süs görsellerinde alt="" kullanılıyor.
Dosya adları açıklayıcı ve tireyle ayrılmış.
Fotoğraflar WebP veya AVIF, gerekirse <picture> ile yedekli.
Görseller gösterileceği boyuta yakın; width ve height yazılı.
Ana görselde lazy loading yok, diğerlerinde var.
Görseller ilgili metnin yanında; önemli görsellerin açıklaması (figcaption) var.
Önemli görseller CSS arka planı değil, <img> etiketi.

Görsellerinizin dizine eklenip eklenmediğini Google Search Console'daki Performans raporunda arama türünü "Görsel" seçerek takip edebilirsiniz. Sayfa içi diğer kontroller için site içi SEO rehberine göz atın.

Sonuç

Alt metin hâlâ görsel SEO'nun temelidir, ama tek parçası değildir. Doğru alt metin, anlamlı dosya adı, modern format, doğru boyut ve görselin anlamlı bir metnin yanında durması birlikte çalışır. Yapay zeka alt metin yazmayı hızlandırır; doğruluğunu kontrol etmek ise hâlâ sizin işiniz.

Sık sorulan sorular

Alt metin kaç karakter olmalı?

Google bir karakter sınırı vermiyor. Önerisi, görseli bağlamına uygun, bilgi veren ve anahtar kelimeyi doğal kullanan bir metinle anlatmanız. Uygulamada bir iki kısa cümleyi geçmeyen açıklamalar hem ekran okuyucu kullanıcıları için rahat hem de anlamlıdır. Sık duyulan 125 karakter kuralı resmi bir standart değildir.

Süs amaçlı görsellere alt metin yazmalı mıyım?

Hayır. W3C'nin erişilebilirlik rehberine göre yalnızca süs amaçlı görsellerde alt özelliği boş bırakılmalıdır (alt=""). Böylece ekran okuyucular bu görseli atlar. Alt özelliğini tamamen silmek ise doğru değildir; bazı ekran okuyucular bu durumda dosya adını okur.

WebP mi AVIF mi kullanmalıyım?

Google Arama ikisini de destekliyor. AVIF genelde aynı kalitede daha küçük dosya üretir ama kodlaması daha yavaştır; WebP daha hızlı üretilir ve çok yaygındır. JPEG XL ise Ekim 2026 itibarıyla Google Görseller ve Discover önizlemelerinde desteklenmiyor. Yeni bir format kullanacaksanız picture etiketiyle JPEG veya WebP yedeği verin.

Alt metni yapay zekaya yazdırabilir miyim?

Taslak için evet, ama kontrol etmeden yayınlamayın. Yapay zeka görselde ne olduğunu tarif eder, ancak görselin o sayfada neden bulunduğunu bilmez. Ürün kodu, kişi adı, grafik verisi gibi bağlama bağlı bilgileri sizin eklemeniz ve hatalı tarifleri düzeltmeniz gerekir.